Wieki Piątek. Czas zadumy i refleksji nad męką i śmiercią Chrystusa.

Dziś Wielki Piątek. Dla chrześcijan to czas zadumy i refleksji nad męką i śmiercią Chrystusa. 

W kościołach nie sprawuje się mszy. Wieczorem wierni uczestniczą w uroczystej Liturgii Męki Pańskiej, na jej zakończenie udzielana jest Komunia Święta. Organizowane są także publiczne nabożeństwa Drogi Krzyżowej.

Na Jasnej Górze Droga Krzyżowa Częstochowy rozpoczyna się o godz. 14.00 – podkreśla ojciec Sebastian Matecki rzecznik prasowy Jasnej Góry.


Drodze Krzyżowej Częstochowy na wałach jasnogórskich przewodniczy abp. Wacław Depo. Wieczorem o godz. 19.00 w bazylice rozpocznie się Liturgia Męki Pańskiej, a adoracja Grobu Pańskiego w Kaplicy Matki Bożej będzie trwała całą noc. 

W tradycji górali żywieckich było wiele zakazów dotyczących m.in. prac polowych czy gospodarskich.

O zwyczajach mówi folklorystka z Przybędzy, Jadwiga Jurasz.


Kultywowana do dziś jest tradycja porannego obmywania się w tak zwanej wodzie żywej, czyli ze strumienia lub rzeki - co miało dawać zdrowie oraz oczyszczenie cielesne i duchowe. Natomiast niektóre produkty wykonane właśnie w tym dniu miały niezwykłą moc.


Aby wspomniane obmywanie odniosło pożądany skutek zdrowotny należało go dokonać przed wschodem słońca.

Historyk ksiądz doktor Robert Ogrodnik przypomina, że centralnym nabożeństwem sprawowanej w Wielki Piątek Liturgii Męki Pańskiej jest adoracja krzyża.

"Wszyscy mogą podjeść do ołtarza bez względu czy są wierzący, czy są poszukujący (...) czy przystępują do Komunii Świętej lub z różnych powodów do niej nie przystępują. Głównym akcentem Wielkiego Piątku jest oddanie czci krzyżowi Jezusa Chrystusa, symbolizujący bramę zmartwychwstania" - zaznacza ksiądz Robert Ogrodnik.

Biblista i wykładowca UKSW ksiądz profesor Waldemar Chrostowski mówi, że Wielki Piątek przypomina o wydarzeniach męki i śmierci Chrystusa, która ponad dwa tysiące lat temu miała miejsce w Jerozolimie. 

Podkreśla, że wielu wiernych w tym czasie pielgrzymuje do Ziemi Świętej, aby uczestniczyć w Triduum Paschalnym. "Wielu pielgrzymuje również duchowo, na przykład podczas nabożeństw Drogi Krzyżowej. Pielgrzymujemy dlatego, ponieważ wiemy, że jest kraj i miejsce, w którym wydarzenia te rozgrały się" - wskazuje ksiądz profesor Chrostowski.

Ostatnią częścią wielkopiątkowej liturgii jest procesja do Grobu Pańskiego, przy którym w wielu kościołach trwa nocna adoracja Najświętszego Sakramentu. Wielki Piątek przeżywany jest jako dzień żałoby. Katolików obowiązuje post ścisły, zarówno jakościowy, jak i ilościowy. Tego dnia należy powstrzymać się od pokarmów mięsnych. Spożywanie trzech posiłków, w tym jednego do syta, obowiązuje osoby od 18-stego do 60-tego roku życia.

Wielki Piątek jest także najważniejszym świętem w roku liturgicznym dla chrześcijan z Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego.

Na Śląsku Cieszyńskim, gdzie mieszka ponad połowa polskich luteran, wierni wezmą udział w podniosłych nabożeństwach. Wielki Piątek jest ważny ze względu na luterańską teologię krzyża. Jezus umiera za grzechy każdego człowieka a bez tej ofiary chrześcijaństwo traci sens. 

— Dlatego też,do tradycji ewangelickiej należy gremialne i rodzinne - w powadze, ciszy i skupieniu – przystępowanie w tym dniu do komunii, mówi etnograf Małgorzata Kiereś.


W Polsce żyje około 74 tys. luteran, z czego około połowa na Śląsku Cieszyńskim. Diecezja Cieszyńska Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego jest najliczniejsza w Polsce.

Autor: Jarosław Krajewski, Andrzej Ochodek, Izabela Czerczer/iar/mm/ml/